ماه: اردیبهشت 1404

به گزارش سایت خبری راوی هنر به نقل از روابط عمومی دومین دوره جشنواره ملی عودنوازی، در این مراسم که اجرای آن بر عهده سیدعباس سجادی بود، پس از پخش سرود ملی و قرائت آیاتی از قرآن مجید، کلیپی از اجراهای شب‌های گذشته جشنواره به نمایش درآمد. در ادامه، مرتضی کریمی، یکی از داوران این دوره از جشنواره، به همراه گروه خود قطعاتی را نواختند.
سپس از عادل پیغامی، مدیرعامل منطقه آزاد قشم، دعوت به عمل آمد تا به‌ عنوان نخستین سخنران این مراسم، سخنانی را ایراد کند. پیغامی ضمن خوش‌آمدگویی به میهمانان، استادان و هنرمندان حاضر در سالن بیان داشت: «من عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی هستم. در یک‌سال‌ونیم گذشته، سند ملی موسیقی ایران با کمک اساتید خانه موسیقی و دیگر عزیزان تدوین و تصویب شد و اکنون زمان اجرایی‌شدن این سند فرارسیده است. یکی از اهداف این جشنواره نیز، اجرای همین سند و حمایت از موسیقی نواحی بوده است تا این سند بالادستی پاس داشته شود. در شورای هنر نیز وظیفه داریم در رونق بخشیدن به عرصه هنر، به‌ویژه موسیقی نواحی، فعال باشیم.»
او ادامه داد: «من تنها اقتصاددان عضو شورای هنر و شورای انقلاب فرهنگی هستم و به همین دلیل، اقتصاد فرهنگ و هنر از دغدغه‌های جدی من است. در این دو سال، از طریق این جشنواره، توانستیم در جزیره قشم گام‌هایی در مسیر توسعه اقتصاد موسیقی، رونق کارگاه‌های عودسازی و حمایت از استعدادهای موسیقی برداریم.
قشم در طول تاریخ، کانون ارتباطات میان‌فرهنگی و محل تلاقی فرهنگ‌هایی از آفریقا، هند و حوزه خلیج فارس بوده است. این جزیره در گذشته و آینده، نقطه تمرکز دریاپایه ایران خواهد بود. ثبت ساز عود در یونسکو از حوزه مدیترانه تا خلیج فارس و دریای عمان، نشان از رسمیت‌ یافتن این ساز دارد. تلاش ما در این جشنواره، معرفی بیشتر این ساز باستانی و تاریخی بود.»
در ادامه مراسم، کلیپی از تاریخچه ساز عود پخش شد و پس از آن، علی جعفرآبادی، قائم‌مقام مؤسسه شهر کتاب، به سخنرانی پرداخت.
جعفرآبادی اظهار داشت: «افتخار بزرگی است که در جزیره زیبای قشم، در دل خلیج فارس، در کنار عاشقان فرهنگ و هنر، در رویدادی باشم که نوای اصیل عود با طنین فرهنگ کهن جنوب و عطر داستان‌های هزارساله در هم تنیده شده است.
قشم، جایی است که انگار موسیقی از خاک می‌روید و روایت از موج می‌جوشد.»
او افزود: «شهر کتاب فراتر از یک کتاب‌فروشی است؛ نهادی فرهنگی، میدانی برای گفت‌وگو، روایت، پیوند و پلی میان گذشته و آینده. باور داریم فرهنگ در حرکت و گفت‌وگو زنده می‌ماند؛ با صدای جان‌ها و لحن زبان‌ها، با ساز و سوز دل‌ها.
کتاب و داستان، ستون‌های اصلی این حرکت‌اند. فرهنگ زمانی زنده می‌ماند که میان مردم راه برود، بنشیند، ساز بزند و قصه بگوید.»
جعفرآبادی ادامه داد: «امشب که در قشم از عود می‌گوییم، باید به یاد آوریم که این صدا تنها نوای موسیقی نیست؛ پژواکی است از فرهنگی پویا، اصیل، دریاپایه، بی‌مرز و اقیانوس‌پیما.
عود همچون خودِ دریاست؛ آرام می‌نوازد، اما عمقی بی‌پایان دارد.»
او با اشاره به روایت‌هایی چون سفرهای سندباد و موبی‌دیک گفت: «آنچه ما را در شرق و غرب به هم پیوند می‌دهد، دریا و روایت است. ما در شهر کتاب، رساندن روایت‌های اصیل به دورترین نقاط ایران را رسالت خود می‌دانیم؛ کتاب‌ها مانند کشتی‌ها، روایت‌ها را از جنوب تا شمال، از دل کویر تا دل شهرها می‌برند.»
وی افزود: «در دنیای پرهیاهوی امروز، یک نغمه اصیل یا داستان خوب از هزار تحلیل اثرگذارتر است. روایت فرهنگ دریاپایه باید شنیده و خوانده شود؛ در کتاب، داستان، موسیقی، تئاتر و در حافظه مکتوب جامعه.
عود تنها یک ساز نیست، راهی‌ست برای بازشناسی خود، پیوند با ریشه‌ها و گفت‌وگوی فرهنگی فراتر از مرزها»
در ادامه، سیدعباس سجادی از پروژه «راه عود» سخن گفت و بیان داشت: «این پروژه یکی از ایده‌های مؤسسه شهر کتاب بود و جشنواره ملی عودنوازی در استان‌هایی چون مشهد، مازندران، تبریز، کرمانشاه، یزد و قشم نیز برگزار شد و مورد استقبال قرار گرفت.»
مستند «قشم بک‌گراند نیست» ساخته یاسر عرب نیز در بخشی از برنامه به نمایش درآمد.
در بخش پایانی این جشنواره، با حضور عادل پیغامی، علی جعفرآبادی، بابک نگاهداری (رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی) و ادریس راموز (معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری منطقه آزاد قشم)، برگزیدگان معرفی شدند:
• رده سنی الف (زیر ۱۴ سال):
تندیس جشنواره به شهراد شیخی اهدا شد و از اجرای میثم البوعلی عباسی نیز تقدیر شد.
• رده سنی ب (۱۵ تا ۱۸ سال):
آوا پریشانی برگزیده این بخش شد و تندیس جشنواره را دریافت کرد.
• رده سنی ج (۱۸ تا ۲۴ سال):
ضمن تقدیر از اجرای درخشان امیررضا محمدی، تندیس این دوره به محمدعلی سبزواری تعلق گرفت.
در پایان، برگزیدگان به تکنوازی پرداختند و بیانیه هیئت داوران توسط سیدعباس سجادی قرائت شد.
اجرای پایانی، به هنرنمایی محمدمنصور وزیری، از هنرمندان پیشکسوت ساز عود اختصاص داشت که با استقبال گسترده حاضران روبه‌رو شد.
بعد از اجرای او، مرتضی کریمی، داور این دوره و نوازنده عود، با احترام به این پیشکسوت موسیقی گفت: «استاد وزیری اسطوره مردم قشم است. خدمات بسیاری به موسیقی هرمزگان کرده و آلبوم‌های متعددی تولید نموده است. من شخصاً از کودکی با هنرنمایی او با عود آشنا شدم. به‌جرئت می‌گویم از نظر تکنیکی، کسی به اندازه این استاد نتوانسته این ساز را بنوازد. پیشنهاد می‌کنم تندیسی از این استاد موسیقی در جزیره قشم ساخته شود.»

به گزارش سایت خبری راوی هنر به نقل از روابط عمومی، آخرین اجراهای صحنه‌ای و خیابانی دومین جشنواره ملی عود نوازی قشم شامگاه چهارشنبه ۲۷ فروردین ماه به پایان رسید. در این دوره از جشنواره علاوه بر اجراهای صحنه‌ای که در هتل سورینت برگزار شد، بخش اجراهای خیابانی هم تعریف شده بود که یک بخش آن کمپین «با سازت بیا» نام داشت که درمحوطه باز مرکز خرید سیتی سنتر جزیره قشم برگزار شد. بخش دیگر آن در سه کافه مختلف واقع در روستاهای گامبرون، سهیلی و بلوار ساحلی سوزا اجرا شد که بسیار مورد استقبال مردم قرار گرفت و میزبان مخاطبان بسیاری بود. به ویژه بخش اجراهای روستایی که شاید تا به امروز کمتر به آن پرداخته شده است. این در حالی است که موسیقی در برخی از شهرها و روستاها مانند قشم جریان دارد و زنده است؛ به ویژه موسیقی‌های بومی، همچون عودنوازی که طنین صدای جنوب ایران زمین است.
اما در آخرین بخش اجراهای صحنه‌ای ۸ گروه موسیقی در دوبخش تک‌نوازی و گروه‌نوازی به روی صحنه رفتند.
سید امیرضا محمدی از مازندران نخستین شرکت‌کننده بخش تک نوازی بود که قطعانی چون «تقسیم بیاتی»(مقام فولک موسیقی عربی)، «ضربی» به آهنگسازی نزیح بوریش، «زاراجان»(موسیقی فولک کردستان و مازندران) و«تقسیم راست»(مقام فولک موسیقی عربی را به اجرا درآورد.
ایرانا کاکاوند دیگر شرکت‌کننده این بخش بود که از شهر قزوین در این رویداد شرکت داشت. «سروناز» به آهنگسازی منصور نریمان و «لونگا» به آهنگسازی ریاض سنباطی را در سومین شب این جشنواره به روی صحنه برد.
امیر کوهیارمیرزایی و ثمین محمدی دیگر شرکت کنندگان از تهران بودند.
شهراد شیخی دیگر شرکت کننده تهرانی در سومین روز جشنواره اجرای برنامه داشت و قطعه آواز چهارگاه، دخترک ژولیده به آهنگسازی علینقی وزیری را نواخت.
شهراد شیخی حدود ۷ سال است که ساز می‌نوازد و از شاگردان نجمه صغیر است. او ابتدا علاقمند به ساز ویلون بود اما با شنیدن صدای عود، به این ساز گرایش پیدا می‌کند. این شرکت‌کننده جوان درباره جشنواره می گوید: «این دوره از جشنواره نسبت به سال گذشته بسیار بهتر بوده است و بسیار خوشحالیم که با استادان این ساز از نزدیک دیدار می‌کنیم.»
او به برگزارکنندگان جشنواره پیشنهاد دارد اگر در این جشنواره برگزیده شد استادان همراهی داشته باشند و او را به گروه‌های موسیقی معرفی کنند.
گروه موسیقی «ترنم» به آهنگسازی هستی صادقیان (نوازنده عود) و در کنار آن اوناک رنج بین (نوازنده قانون) در بخش گروه نوازی، بداهه‌نوازی عود و قانون را اجرا کردند. «سماعی ماهور» به آهنگسازی رفیق طلعت بی و «لونگا سلطانی یگاه» به آهنگسازی ریاض السنباطی از قطعات اجرایی این گروه بود.
هستی صادقیان از شاگردان نجمه صغیر است و حدود ۸ سال است که ساز می‌نوازد و هنرآموخته هنرستان موسیقی تهران. او برای اولین بار است در این جشنواره شرکت می‌کند و درباره این جشنواره گفت: «ساز عود تا قبل از این جشنواره چندان شناخته شده نبود و حتی افراد بسیاری نام این ساز را نمی دانستند اما برگزاری چنین جشنواره‌هایی در معرفی سازهای ایرانی بویژه عود بسیار موثر است. او بر این نظر است جشنواره تمرکز بیشتری بر ساز عود داشته باشد و در معرفی این ساز تلاش‌های بیشتری صورت بگیرد.
گروه موسیقی حزین به سرپرستی فاطمه عبدی پور، قطعه “خزان” به آهنگسازی پرویز مشکاتیان را اجرا کند. تینا قلی زاده و آیلین یزدان دوست، از نوازندگان این گروه بودند که با ساز عود همراهی کردند.
رادمان مسافری شرکت‌کننده تهرانی سه قطعه «لحظه»، «آواز همایون» و «رنگ همایون» به آهنگسازی محمدرضا ابراهیمی را اجرا کرد.
علت کم تعداد بودن نوازندگان بومی قشم چه بود؟
محمد پیری از هنرمندان پیشکسوت ساز عود است و از سال ۱۳۴۸ عود می‌نوازند. او اظهار دارد عود یک ساز کهن است و تا پیش از انقلاب تعداد نوازندگان آن انگشت شمار بود اما در حال حاضر پیشرفت بسیاری حاصل شده و تعداد نوازندگان آن گسترش پیدا کرده است.
او درباره برگزاری جشنواره عودنوازی می گوید: «برگزاری چنین رویدادهایی بسیار خوب است اما به شرط آنکه به نوازندگان بومی بیشتر بها دهند و حضور پررنگ‌تری داشته باشند به این علت که در دور نخست شرکت کنندگان بیشتری حضور داشتند.»
محمد پیری می‌گوید:« نسل جوان موسیقی به ساز عود توجه بسیاری دارند و نمی‌گذارند این ساز به فراموشی سپرده شود. البته رپرتوار که می‌نوازند اغلب عربی و ترکی است.