برچسب: نقد سریال ایرانی

قصه‌های واقعی، به‌ویژه آن‌هایی که با جنایت، خون و معما گره خورده‌اند، همواره ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به آثار نمایشی دارند. هومن سیدی نیز جذب یکی از همین روایت‌های واقعی شده و سریال «وحشی» را بر اساس زندگی پر فراز و فرود مردی به نام داود اشرف ساخته است.

کارگردانی و نشستن روی صندلی کارگردان، آرزوی دیرینه بسیاری از بازیگران سینما در سراسر جهان است؛ آرزویی که گاه جامه عمل می‌پوشد اما اغلب با موفقیت همراه نیست. تجربه نشان داده بخش قابل‌توجهی از بازیگرانی که وارد عرصه کارگردانی شده‌اند، در نقش تازه خود توفیق چندانی به دست نیاورده‌اند؛ موضوعی که حتی درباره چهره‌های بزرگی چون آل پاچینو و رابرت دنیرو نیز صدق می‌کند.

در نقطه مقابل، بازیگرانی هم وجود دارند که در قامت کارگردان، جایگاه حرفه‌ای خود را حفظ کرده و حتی ارتقا داده‌اند. در سینمای ایران، هومن سیدی یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های این گروه به شمار می‌رود؛ بازیگری که پس از سال‌ها حضور موفق مقابل دوربین، پشت دوربین نیز کارنامه‌ای قابل دفاع از خود به جا گذاشته است. از «آفریقا» و «خشم و هیاهو» گرفته تا «مغزهای کوچک زنگ‌زده» و «جنگ جهانی سوم»، سیدی به‌تدریج چنان در مقام کارگردان تثبیت شد که وجه بازیگری‌اش برای مخاطب کمرنگ‌تر به نظر رسید.

با رونق تولید سریال در پلتفرم‌های نمایش خانگی، سیدی به عرصه سریال‌سازی وارد شد و تاکنون دو سریال پرمخاطب «قورباغه» و «وحشی» را روانه شبکه نمایش خانگی کرده است. به بهانه آغاز پخش فصل دوم «وحشی» از پلتفرم فیلم‌نت، نگاهی کوتاه به تجربه‌های سریال‌سازی هومن سیدی می‌اندازیم.

در سریال «قورباغه»، سیدی به سراغ ژانر جنایی ـ معمایی رفته؛ ژانری که همواره برای مخاطب جذاب بوده است. داستان از شب چهارشنبه‌سوری و سرقت اسلحه یک پلیس زخمی آغاز می‌شود و با ورود شخصیتی مرموز به نام نوری، مسیر پیچیده‌تری به خود می‌گیرد. شروع سریال، یادآور فضای فیلم «نفرت» ساخته ماتیو کاسوویتز است و هرچه روایت پیش می‌رود، تخیل و لایه‌های داستانی آن پررنگ‌تر می‌شود. تمرکز بر جزئیات شخصیت‌پردازی و خلق شخصیت‌های مکمل جذاب، از ویژگی‌های بارز «قورباغه» است؛ سریالی که با داستان‌های فرعی حساب‌شده، هم به غنای شخصیت‌ها کمک می‌کند و هم روایت را پیش می‌برد.

تجربه بازیگری سیدی نقش مهمی در هدایت بازیگران «قورباغه» داشته است. حضور بازیگرانی چون نوید محمدزاده، صابر ابر، سحر دولتشاهی و فرشته حسینی، با انتخاب‌هایی متفاوت از کارنامه پیشین‌شان همراه شده است. به‌ویژه نوید محمدزاده در نقش نوری، تصویری ارائه می‌دهد که کمتر نمونه‌ای مشابه آن در کارنامه حرفه‌ای‌اش دیده می‌شود. دکوپاژ دقیق و میزانسن‌های حساب‌شده نیز نشان می‌دهد سیدی در مقام کارگردان، به‌خوبی بر ابزارهای اجرایی خود مسلط است.

در «وحشی»، هومن سیدی بار دیگر به سراغ یک قصه واقعی رفته است. این سریال محصول پلتفرم فیلم‌نت و به تهیه‌کنندگی محمدرضا صابری، روایتی از زندگی داود اشرف است؛ مردی که سرنوشتش میان قربانی بودن و متهم شدن در نوسان است. فصل نخست سریال با شروعی غافلگیرکننده، از همان سکانس ابتداییِ خروج داود از دل تاریکی معدن، مخاطب را با خود همراه می‌کند؛ سکانسی که هم از نظر نمادپردازی و هم از نظر اجرا، نقش مهمی در شکل‌گیری لحن سریال دارد.

تعلیق، عنصر کلیدی روایت «وحشی» است. پایان‌بندی هر قسمت به‌گونه‌ای طراحی شده که مخاطب را برای تماشای قسمت بعدی مشتاق نگه دارد؛ به‌ویژه در قسمت‌های پایانی فصل اول، جایی که داود با شواهد ارائه‌شده از سوی وکیلش بار دیگر به زندان بازمی‌گردد و نقطه فاجعه‌بار زندگی‌اش رقم می‌خورد.

شخصیت داود اشرف در فصل نخست «وحشی»، ابتدا قربانی‌ای بدشانس به نظر می‌رسد که همذات‌پنداری مخاطب را برمی‌انگیزد، اما به‌تدریج لایه‌های خاکستری شخصیتش آشکار می‌شود. در کنار او، شخصیت‌های مکملی چون پدر و مادر داود، وکیل، افسر آگاهی و زندانی سالخورده هم‌بند داود، فضایی ملموس و باورپذیر خلق کرده‌اند. انتخاب بازیگران متنوع در نقش‌های اصلی و فرعی نیز از نقاط قوت سریال است. ستون اصلی «وحشی»، بازی جواد عزتی در نقش داود اشرف است؛ نقشی متفاوت نسبت به کارهای پیشین او که با لحظاتی تکان‌دهنده، مخاطب را برای تماشای فصل دوم و سرنوشت نهایی این شخصیت کنجکاوتر می‌کند.